အမုန္းဘယ္က စသလဲဆိုရင္ အခ်စ္ကစနုိင္သလို အခ်စ္ကေနလည္း အမုန္းကို ကူးေၿပာင္းသြားနုိင္ပါတယ္။ ထို့အတူပဲ ေပ်ာ္ရႊင္ၿခင္းမွသည္ ဝမး္နည္းၿခင္းၿဖစ္ရပ္မ်ားကို ေၿပာင္းလဲပစ္ေစနိုင္သလို ဝမ္းနည္းၿခင္းေတြမွသည္လည္း ေပ်ာ္ရႊင္ၿခင္းကို ၿဖစ္ေပၚလာေစနိုင္ပါတယ္။ ဒါေတြက ကြ်န္ေတာ္တို ့လူသားေတြရဲ့ စိတ္ကေလးအတြင္းမွာ ၿဖစ္တည္ေၿပာင္းလဲၿဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ စိတ္ခံစားမွူကေလးေတြပါပဲ။ ထိုစိတ္ခံစားမွုေလးေတြကို အေၿခခံၿပီး ရုပ္ရွင္ရိုက္နိုင္ၾကမယ္လို ့ဘယ္သူက ေတြးထင္ခဲ့ဖူးၾကမွာလဲ? ရိုက္နိုင္ၾကတယ္ပဲထားအံုး။ ပရိသတ္ကို ဘယ္လို စြဲေဆာင္နိုင္မလဲ?

ဒါေပမဲ့ Pixar ဆိုတာ Toy Story (1995) မွစ၍ ေအာင္ၿမင္မွုကို ထိန္းသိမ္းလာနိုင္ခဲ့တာ ဆိုေတာ့ မၾကည့္ခင္ကတည္းက ယံုၾကည္မွူ အၿပည့္အဝရွိခဲ့ပါတယ္။

ဇာတ္လမ္းကို11 ႏွစ္အရြယ္ Riley ဆိုေသာ မိန္းကေလးတစ္ေယာက္ရဲ့ ၿပင္ပ ဘဝနဲ ့သူမရဲ ့စိတ္ထဲမွာ ရွိတဲ့ ခံစားခ်က္ကေလးေတြကို ဇာတ္အိမ္တည္ထားပါတယ္။ သူမ လူ့ဘဝကို စတင္ေရာက္ရွိလာေတာ့ သူမနဲ ့အတူ သူမရဲ ့စိတ္ကေလးထဲမွာ Joy ဆိုေသာ ခံစားခ်က္ေလး စတင္ၿဖစ္ေပၚလာတယ္။ ငယ္ငယ္တုန္းက ေပ်ာ္ခဲ့တာေတြ ခ်စ္ေသာ ေဖေဖ ေမေမ ဆိုေသာ မိသားစုနဲ ့အတူ   ၾကည္နူးခဲ့တာေတြ အခ်စ္ဆံုး သူငယ္ခ်င္းေတြရွိခဲ့တာေတြ Hockey ရိုက္ေသာ ဝါသနာေတြ ထုိထုိေသာ အရာေတြအကုန္လံုးသည္ သူမရဲ ့ဖခင္ၿဖစ္သူ အလုပ္အကိုင္ေၾကာင့္ Minnesota မွသည္ San Francisco သို့ သူတို့မိသားစု အိမ္     ေၿပာင္းသြားၾကတဲ့အခါ အရင္က Riley သည္ စိတ္အတြင္းရွိ ခံစားခ်က္ေတြ    ေၿပာင္းလဲလာေလေတာ့သည္။

သူမႏွင့္အတူ လူသားအားလံုးရဲ့ စိတ္ထဲတြင္ ခံစားခ်က္ 5 မ်ိုးၿဖစ္ေသာ Joy, Sadness, Fear, Anger နဲ ့Disgust တို့ၿဖင့္ ဖြဲ ့စည္းထားသည္ဟု ရုပ္ရွင္ထဲတြင္ တင္ၿပထားသည္။ ထို 5 မ်ိုးေသာ ခံစားခ်က္မ်ားသည္ လူသားမ်ားရဲ့ စိတ္အတြင္းရွိ ပင္မ ဗဟိုဌာနတြင္ ေနထိုင္ရင္း သက္ဆိုင္ရာ ခံစားခ်က္မ်ား သက္ဆိုင္ရာ မွတ္ဥာဏ္မ်ားႏွင့္ သက္ဆိုင္ရာ အၿပုအမူေတြကို ထိန္းခ်ုပ္ၾကသည္။ Joy က ထို 5 ေယာက္ရဲ ့အနက္ ေခါင္းေဆာင္တစ္ေယာက္လည္းၿဖစ္သလို Riley ရဲ ့ေပ်ာ္ရႊင္ၿခင္းဆိုေသာ ခံစားခ်က္ကို ၿဖစ္ေပၚလာေအာင္ စြမး္ေဆာင္ရတဲ့သူလည္း ၿဖစ္တယ္။ Sadness ကေတာ့ နာမည္ၾကားရံုနဲ့ သိၾကတဲ့အတုိင္း လူတိုင္းမလိုခ်င္ၾကတဲ့ အရာတစ္ခု။ ေနာက္တစ္ေယာက္ ၿဖစ္တဲ့ ၤFear ဆိုတာကေတာ့ Riley ကို အႏၱရယ္ေတြမွ တစ္ဆင့္ ကင္းေဝးေစတဲ့ စိုးရိမ္ ပူပန္ ေၾကာက္တတ္တဲ့ စိတ္ကေလးေပါ့။ Anger ဆိုတာကေတာ့ Riley စိတ္ရဲ ့အဓိကၾကတဲ့အရာတစ္ခု။ တရားမမွ်တတာေတြကို ရင္ဆိုင္လာရတဲ့အခါပဲၿဖစ္ၿဖစ္ စိတ္အလိုမက်တဲ့ အခါပဲၿဖစ္ၿဖစ္ ၿဖစ္ေပၚလာတတ္တဲ့ ခံစားမွူတစ္ခု။ ေနာက္ဆံုး တစ္ေယာက္ၿဖစ္တဲ့ Disgust ကေတာ့ Riley အေနနဲ ့သူမနဲ ့ပတ္ဝနး္က်င္ပဲၿဖစ္ၿဖစ္ အစားအစာပဲၿဖစ္ၿဖစ္ အဆင္မေၿပတဲ့အခါ ထိုအရာေတြနဲ ့ေဝးကြာေစေအာင္ ၿပုမူေဆာင္ရြက္ေပးတဲ့ ခံစားခ်က္ပဲ။ သူတို ့5 ဦးစလံုးမွာ သက္ဆိုင္တဲ့ အလုပ္ကိုယ္စီရဲ ့ရည္ရြယ္ခ်က္ကုိ နားလည္ၾကေပမဲ့ မည္သူမွ Sadness ရဲ ့အလုပ္ကို နားမလည္နိုင္ၾကပါဘူး။ Sadness ဆိုေသာ ခံစားခ်က္ ဘာေၾကာင့္ တည္ရွိေနရတာလဲ? ဒါကို Sadness ကိုယ္တိုင္ပင္ နားမလည္ခဲ့။

အကယ္၍ စာဖတ္သူသည္ Pixar မွ ထုတ္ေသာ Animation ရုပ္ရွင္ကားေတြၾကည့္ၿပီး လူၾကီးတစ္ေယာက္ၿဖစ္တာေတာင္ ရုပ္ရွင္ရံုထဲမွာပဲၿဖစ္ၿဖစ္ မိမိအိမ္မွာပဲၿဖစ္ၿဖစ္ ငိုခဲ့ရတာကို ရွက္ေနပါသလား? အဲ့ဒါဆိုရင္ေတာ့ ဒီရုပ္ရွင္ကို မၾကည့္ၾကပါနဲ့ လို ့ အသိေပးပါရေစ။ Up ရဲ ့ပထမဆံုး 10 minutes စာနဲ ့ေနာက္ဆံုးခန္းေလးကို ၾကည့္ၿပီး ငိုခ့ဲရတဲ့သူေတြ Toy Story 3 ၾကည့္ၿပီး ငိုခ့ဲရတဲ့သူေတြ Brave ၾကည့္ၿပီး ငိုခဲ့ရသူေတြ ရွိၾကမွာပါ။ ထို ရုပ္ရွင္ေတြကို ၾကည့္ၿပီး ငိုခဲ့ရတဲ့သူေတြဆိုရင္ေတာ့ ရုပ္ရွင္ရံုထဲ မဝင္ခင္ အၿပင္မွာ ကတည္းက Tissues ေလးေတြ ယူသြားၾကပါလုိ့ ေၿပာလိုက္မယ္ေနာ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုတာ ၾကည့္တဲ့အခါ သိလာလိမ့္မယ္။ ကြ်န္ေတာ္ေတာင္ မယူသြားမိခဲ့တာ ေနာင္တရမိသား။

ဒီဇာတ္ကားကို စတင္ၿဖစ္တည္လာပံုကို ေၿပာရမယ္ဆိုရင္ ဒီ Animation ရဲ ့Director ၿဖစ္တဲ့ Pete Doctor အရင္ ရိုက္ကူးခဲ့တဲ့ Up ကပဲ စရမယ္လို ့ထင္ပါတယ္။ ထုိ Up (2009) ဇာတ္ကားထဲတြင္ Young Ellie အၿဖစ္ အသံသြင္းေပးခဲ့တာ Pete ရဲ ့သမီးအရင္းၿဖစ္သူ Ellie တစ္ေယာက္ အသက္ 11 ႏွစ္ေလာက္အရြယ္ ေရာက္ရွိလာတဲ့အခါ ေၿပာင္းလဲလာတဲ့ လူတစ္ေယာက္ ၿဖစ္လာတာကို ဖခင္တစ္ေယာက္အေနနဲ ့သတိၿပုမိတဲ့ Pete က သူရဲ ့သမီးၿဖစ္သူရဲ ့စိတ္ထဲမွာ ဘာေတြၿဖစ္ေနမလဲ? ဘာေတြေၾကာင့္ ေၿပာင္းလဲလာရသလဲဆိုတာကို ေလ့လာရင္းနဲ ့မွ ယခုဒီဇာတ္ကားကို ေရးၿဖစ္ခဲ့တာပါ။ Pete ကိုယ္တိုင္လည္း ဒီဇာတ္ကား ၿဖစ္ေၿမာက္ဖို ့အတြက္ Psychologists ေတြ  Neurologists ေတြ နဲ ့ကိုယ္တိုင္ေတြ့ၿပီး ေလ့လာခဲ့ရပါတယ္။ ေၿပာခ်င္တာကေတာ့ ေပါ့ေပါ့တန္တန္ ရိုက္ကူးထားတဲ့ ကေလးၾကိုက္ ဇာတ္ကားတစ္ကား မဟုတ္ဘူးလို ့ဆိုလိုခ်င္တာပါ။

ဒီဇာတ္ကားေလးကို အထူးႏွစ္သက္မိတဲ့ အေၾကာင္းအရာေလးကေတ့ာ Idea ေလးဆန္းသစ္ေနၿပီး ထုိ Idea အသစ္ကို ပရိသတ္ကို ခ်ၿပတဲ့အခါ ပိုင္နူိင္က်ြမ္းက်င္မွုဆိုတဲ့ Smart ၿဖစ္တဲ့ ဇာတ္လမ္း Smart ၿဖစ္တဲ့ တင္ဆက္မွူပဲၿဖစ္ပါတယ္။ In Time တို့ဘာတို့ရုပ္ရွင္ေတြဆို Idea အရမ္းေကာင္းၿပီး တင္ၿပနူိင္မွူ မနိုင္ေတာ့တာမိ်ိုူး မရွိပဲ ပရိသတ္ကို မည္ကဲ့သို စြဲေဆာင္ရမယ္ဆိုတာကို ဒီဇာတ္ကားရိုက္ကူးသူတို ့နားလည္ခဲ့တယ္။ ထုိနားလည္မွုကိုလည္း ေကာင္းစြာ အသံုးခ်နိုင္ခဲ့တယ္။ ေနာက္ၿပီး ဒီဇာတ္ကားထဲမွာ ပါဝင္တဲ့ စိတ္ေတြထဲမွာ ၿဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ အရာေတြကို ဖန္တီးၿပသထားတဲ့ "Long Term Memory", "Imagination Land", "Imaginary Boyfriend Generator", "Swear Words Library", Dream Productions", "Abstract Thought"  နဲ ့ "Train of Thought" ဆိုတဲ့ အရာေလးေတြကို ထူးၿခားစြာ ဖန္တီးထားနိုင္မွုေတြပဲ။

Joy က ဒီဇာတ္ကားရဲ ့ပင္မ ဇာတ္ေကာင္ၿဖစ္ေပမဲ့ Sadness ကေတာ့ ဒီဇာာတ္ကားရဲ ့မရွိမၿဖစ္လိုအပ္တဲ့ အဓိကဇာတ္ေကာင္ပါပဲ။ ရုပ္ရွင္ထဲက ဇာတ္ေကာင္ေတြလိုပါပဲ။ ဒီဇာတ္ကားၾကည့္ၿပီးေနာက္မွာေတာ့ ဝမ္းနည္းမွူရဲ ့အေရးပါလာပံုကို ကြ်န္ေတာ္ နားလည္လာခဲ့ပါတယ္။ ဝမး္နည္းမွူလို ့ကြ်န္ေတာ္တို ့လူသားေတြေၿပာလုိက္မယ္ဆိုရင္ မေကာင္းမွူတစ္ခု မလုိအပ္တဲ့အရာတစ္ခု မလိုခ်င္တဲ့ခံစားခ်က္တစ္ခုလို ့သတ္မွတ္ၾကတယ္။ ဒါကလည္း ရွင္းပါတယ္။ ေလာကမွာ မည္သူမွ ဝမး္မနည္းေနခ်င္ၾကဘူးေလ။ ဒါဆို ကြ်န္ေတာ္တို ့လူသားေတြ အၿမဲတမ္း ဝမ္းနည္းေနၾကတာလား? မဟုတ္ပါဘူး။ တစ္ခါတစ္ရံ လူ့ဘဝရဲ ့ေလာကဓံတရားေတြ မလုိလားအပ္တဲ့ အေၿပာင္းအလဲေတြ ၿဖစ္ေပၚလာတဲ့ အခ်ိန္ကာလ အခိုက္အတံေတြမွာပဲ ဝမ္းနည္းမွုုဆိုတာ ၿဖစ္ေပၚလာတာပါ။ တစ္ကယ္ေတာ့ မ်က္ရည္ဆိုတာ လူသားေတြအတြက္ အားေဆးပါ။ ကြ်န္ေတာ္တို ့ေတြ ဘဝမွာ ဝမး္နည္းစရာေတြနဲ ့ရင္ဆိုင္လာရတဲ့အခါ ငိုေၾကြးၾကမယ္။ ဒါေပမဲ့ မ်က္ရည္တိတ္သြားခ်ိန္မွာေတာ့ ဘဝကို ၿပန္ၿပီး အရွံုူမေပးဖို ့အားအင္ေတြ ၿပန္ၿပည့္ဝ လာၿပန္ပါတယ္။ တစ္ကယ္ေတာ့ မ်က္ရည္ေတြဟာ ကြ်န္ေတာ္တုိ ့ေတြကို ဘဝကို အရွံုူးမေပးဖို ့အားအင္ေတြပါ။

အကယ္၍ Toy Story Trilogy သည္ ကေလးဘဝကို ႏွုတ္ဆက္ခဲ့ရၿခင္းေတြနဲ ့ကြ်န္ေတာ္တို ့ငယ္ငယ္က အတူတကြ ေဆာ့ကစားခဲ့ဖူးတ့ဲ အရုပ္ကေလးေတြရဲ့ အေၾကာင္းေတြကို တင္ၿပထားတာဆိုရင္ ...

Finding Nemo သည္ မိဘတို ့ရဲ ့သားသမီးေတြအေပၚ လက္လႊတ္လိုက္ရတဲ့ အခါၿဖစ္ေပၚလာတဲ့ ခံစားခ်က္ေတြ သားသမီးေဇာနဲ ့ပူပန္တတ္တဲ့ မိဘေတြရဲ ့သေဘာကို တင္ၿပထားတာဆိုရင္ ...

A Bug's Life သည္ လူစြမ္းေကာင္းဆိုတာ ဘာလဲ တာဝန္ယူ သိတတ္နားလည္မွု ဆိုတာေတြကို တင္ၿပထားတာဆိုရင္....

Monsters Inc. ဇာတ္ကားေတြမွာ ရိုးသားမွုေတြ အရွံုးမေပးမွုေတြ အနစ္နာခံမွုေတြ စေတးမွူေတြကို တင္ၿပထားတာဆိုရင္ ...

Cars ဇာတ္ကားေတြမွာ ၿပိုင္ပြဲရဲ ့အနုိင္အရွံုးဆိုတာထက္ ဘဝရဲ့ အနိုင္အရွံုုး မည္သည့္အရာက ပို၍ အေရးပါသလဲဆိုတာကို တင္ၿပထားတာဆိုရင္ ....

The Incredibles  တြင္ လူစြမ္းေကာင္းေတြပဲၿဖစ္ၿဖစ္ သာမန္လူေတြပဲၿဖစ္ၿဖစ္ မိသားစုဟာ မိသားစုပါပဲ။ မည္သည့္အရာနဲ ့မွ မလဲနိုင္ေသာအရာၿဖစ္တဲ့ တန္ဖိုးရွိတဲ့အရာတစ္ခုၿဖစ္တယ္ဆိုတာကို တင္ၿပထားတာဆိုရင္.....

Ratatouille တြင္ လူသားပဲၿဖစ္ေနၿဖစ္ေန တိရိစာၦန္ပဲၿဖစ္ေနၿဖစ္ေန မိမိ လုပ္ခ်င္ေသာအရာ ဝါသနာပါေသာအရာတစ္ခုကို Passion အၿပည့္နဲ ့ေဆာင္ရြက္နိုင္ေအာင္ ၾကိုစားၿခင္းသည္ ဘဝရဲ ့ေအာင္ၿမင္မွု ေသာ့တစ္ေခ်ာင္းပဲၿဖစ္သည္ကို တင္ၿပထားတယ္ဆိုရင္ ...

WALL-E တြင္ မိမိတို ့ေနထုိင္ေနၾကေသာ ကမာၻေၿမၾကီးရဲ ့အေရးပါမွူေတြနဲ ့အခ်စ္သည္ အရာအားလံုးအတြက္ ေအာင္ၿမင္နိုင္ေသာ အရာၿဖစ္၍ အရာအားလံုးတြင္ လုိအပ္သည္ကို တင္ၿပထားတယ္ဆိုရင္...

Up တြင္ ဘဝမွာ ငယ္စဥ္က စိတ္ကူးေတြထက္ အတူတကြအၿမဲ လက္တြဲတည္ရွိေနခ့ဲေသာ ခ်စ္သူႏွစ္ဦးရဲ ့ေလာကဓံကုိ အရွံုးမေပးပဲ ေနာက္ဆံုးအခ်ိန္အထိ အတူတြ ရွိေနခဲ့ၾက ခ်စ္ေနခဲ့ၾကၿခင္းႏွင့္ ပရိသတ္ကုိ အခ်စ္ဆိုေသာ အရာကို တန္ဖိုးထားတတ္လာေအာင္ တင္ၿပထားတယ္ဆိုရင္ ...

Brave မွာ ဦးေဆာင္မွုေတြ တာဝန္ယူမွုေတြ သံေယာဇဥ္ေတြ မိခင္တစ္ဦးနဲ ့သမီးတစ္ေယာက္ၾကားမွာ ရွိတဲ့ ဟန္ေဆာင္မွူကင္းမ့ဲတဲ့ ၿဖူစင္တဲ့ အခ်စ္ေတြကို တင္ၿပထားတယ္ဆိုရင္ ....

ယခု Inside Out သည္ လူၾကီးေတြအေနနဲ ့မိမိကေလးငယ္ေတြရဲ ့စိတ္ကို နားလည္လာေအာင္ တင္ၿပထားေပးၿပီး လူသားတိုင္းရဲ ့စိတ္ေတြထဲမွာ ဝမ္းနည္းၿခင္းဆိုတဲ့ အရာနဲ ့ထိုခံစားခ်က္ရဲ ့ရည္ရြယ္ခ်က္ကို တင္ၿပထားၿခင္းပဲၿဖစ္ပါတယ္။ ဒီကားၾကည့္ၿပီး ရယ္လည္း ရယ္ရသလို ငိုလည္း ငိုရပါတယ္။ ဒီဇာတ္ကားၾကည့္ၿပီးရင္ စာဖတ္သူ မိမိကုိယ္ကို မိမိၿပန္စမ္းစစ္ၾကည့္ေနပါလိမ့္မယ္။ ခု ငါ့စိတ္ထဲမွာ ဘာခံစားမွု ရွိေနသလဲေပါ့? ဘယ္ခံစားမွူက ခုလက္ရွိ ငါ့ရဲ့စိတ္ကို ထိန္းခ်ုပ္ေနသလဲေပါ့။ ခုစာဖတ္ေနခ်ိန္မွာေရာ သင့္စိတ္ကို ဘယ္ခံစားခ်က္က ထိန္းခ်ုပ္ေနသလဲ? ကြ်န္ေတာ္ကေတာ့ ဝမး္နည္းမွူပါပဲ။

IMDb Rating: 8.7/10
Rotten Tomatoes Rating: 98%

~WH~

ေၾသာ္.. စကားမစပ္ ဒီဇာတ္ကားစမၿပခင္ အရင္ၿပတဲ့ Lava ဆိုတဲ့ Short Animation ဇာတ္ကားေလးလည္း အရမ္းေကာင္းတယ္ဗ်ာ။