Manila in the Claws of Light ကို 1978 ခုႏွစ္တုန္းက Cannes ရုပ္ရွင္ပြဲေတာ္မွာၿပေတာ့ ေဝဖန္ေရးဆရာေတြက ဘာေၿပာခဲ့သလဲဆိုေတာ့ “Dirty Movie” တဲ့။ ဇာတ္ေကာင္ေတြရဲ ့ဘဝညစ္ေတးမွုေတြ၊ ပတ္ဝန္းက်င္က စိတ္ဓာတ္ညစ္ညမ္းမွုေတြကို အေကာင္းဆံုးသရုပ္ေဖာ္နို္င္ခဲ့လုိ ့သံုးခဲ့တဲ့ အသံုးအႏွုန္းတစ္ခု ၿဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ဇာတ္ေကာင္ေတြဟာ အလုပ္လက္မ့ဲေတြ၊ ဒုစရိုက္သမားေတြ၊ ရာဇဝတ္သားေတြ၊ အိမ္ေၿခယာမဲ့ေတြ၊ လိင္အလုပ္သမားေတြ အစရွိသည္ၿဖင့္ ထုိေခတ္က Philippines နိုင္ငံရဲ ့အေၿခခံအက်ဆံုး လူသားေတြရဲ့ဘဝေတြကို ေဖာ္ၿပထားနို္င္ခဲ့တယ္။


ဇာတ္လမ္းအက်ဥ္း

ဒီေဆာက္လုပ္ေရး Site ကို Júlio ေရာက္လာေတာ့ သူကအလုပ္လက္မ့ဲေလးတစ္ေယာက္။ သူ ့မွာ စားစရာလည္း မရွိေတာ့သလုိ ပိုက္ဆံကလည္း ကုန္ေနၿပီ။ အလုပ္လက္မ့ဲၿဖစ္ေနေတာ့ ၾကံုရာက်ပန္းအလုပ္တစ္ခုကို အပူတၿပင္း ရွာေဖြေနရတယ္။ ဒီမွာတင္ ေဆာက္လုပ္ေရးဆိုဒ္တစ္ခုကိုေတြ ့ေတာ့ အလုပ္သြားေတာင္းတယ္။ ကံေကာင္းခ်င္ေတာ့ ေက်ာက္သယ္တဲ့ေနရာမွာ လူလိုအပ္ေနတဲ့အတြက္ အလုပ္ရခဲ့တယ္။ ကံဆိုးခ်င္ေတာ့ သူထင္ထားတဲ့လစာေလာက္ေတာင္ မရဘူး။ ဘာပဲၿဖစ္ၿဖစ္ဆိုၿပီး သူဝင္လုပ္ခဲ့တယ္။ ဒီလိုနဲ ့ထိုေဆာက္လုပ္ေရးဆိုဒ္ထဲမွာ အေဖာ္ေကာင္းေတြနဲ ့ေတြ ့ၿပီး ခင္မင္ခဲ့တယ္။
.

Júlio တစ္ေယာက္ Manila ၿမို ့ေပၚတက္လာခဲ့တာ သူ ့ရဲ ့ ကုိယ္ေရးကိုယ္တာ အေၾကာင္းကိစၥတစ္ခုေၾကာင့္။ လြန္ခဲ့တဲ့ တစ္ႏွစ္ေက်ာ္တုန္းက သူတို ့ေနတဲ့ တံငါကြ်န္းေလး (Marinduque) ကို မိန္းမၾကီးတစ္ေယာက္ ေရာက္လာတယ္။ Júlio ကေတာ့ ထိုမိန္းမၾကီးကို ဝက္တစ္ေကာင္လို ဝေနတဲ့ ဝဝတုတ္တုတ္မိန္းမၾကီးလို ့ေခၚတယ္။ တစ္ကယ္ေတာ့ အဲ့ေလာက္ထိ ဝေနတာမဟုတ္ဘူး။ သူမုန္းတီးလြန္းလို ့ဝက္လိုဝတဲ့ မိန္းမၾကီးလို ့ေခၚခဲ့တာ။ ထိုမိန္းမၾကီးက ထိုကြ်န္းေလးေပၚက မိန္းမလွေလး ၃ ေယာက္ကို Manila ၿမို ့ေပၚမွာ အလုပ္ရမယ္ဆိုၿပီး ေခၚသြားတယ္။ ၿမို ့ေပၚမွာ အလုပ္ေတြကလည္းေကာင္း၊ လခေတြကလည္းေကာင္း၊ ဒါ့အၿပင္ ေက်ာင္းပါထားေပးမယ္ဆိုတဲ့ မက္လံုးေတြေပးေတာ့ ထိုအခြင့္ေကာင္းၾကီးကို မိန္းမလွေလးေတြရဲ ့မိဘေတြက ဘယ္လက္လႊတ္ခံေတာ့မလဲ။ ထိုမိန္းမလွေလး ၃ ေယာက္ထဲမွာ Júlio ရဲ ့ခ်စ္သူ Ligaya လည္း တစ္ေယာက္အပါအဝင္ၿဖစ္ခဲ့တယ္။ Ligaya က သူတို ့ရြာေလးထဲမွာ အေခ်ာဆံုးမိန္းကေလးတစ္ေယာက္။ ဒီလိုနဲ ့ ထိုမိန္းမလွေလး ၃ ေယာက္ကို ထိုမိန္းမဝၾကီးက Manila ကိုေခၚသြားေတာ့တယ္။ ပထမ ၃ လေလာက္မွာ စာအဆက္အသြယ္ရေပမဲ့ ေနာက္ေတာ့ Ligaya တစ္ေယာက္ Manila ၿမို ့ၾကီးေပၚမွာ ေပ်ာက္သြားတယ္လို ့ပဲ သတင္းၾကားရေတာ့တယ္။ ကိုယ့္ခ်စ္သူဆီက အဆက္အသြယ္မရေတာ့ Júlio တစ္ေယာက္ ခ်စ္သူကိုရွာပံုေတာ္ဖြင့္ဖို ့စုထားတဲ့ေငြေလးပိုက္ၿပီး ၿမို့ကိုတက္လာခဲ့ေတာ့တယ္။
.

တစ္ရက္မွာေတာ့ Manila ၿမို ့ေပၚက တရုတ္တန္းနားက အိမ္တစ္အိမ္နားမွာ ထိုမိန္းမဝၾကီးကို သူေတြ ့လိုက္တယ္။ ဒီလိုနဲ ့ Júlio က ထိုအိမ္ကို သူအားတို္င္း သြားသြားေစာင့္ၾကည့္မိလာတယ္။ ၿမို ့ေပၚေရာက္လာတာ တစ္ႏွစ္ေက်ာ္လာၿပီ။ ပါလာတဲ့ ေငြကလည္း ကုန္လို ့ေတြ ့ရာအလုပ္ေတြကိုလည္း လိုက္လုပ္ရေတာ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုထိေတာ့ Ligaya ရဲ ့အရိပ္အေယာင္ေတာင္ မေတြ ့ရေသးဘူး။ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္က နည္းလာရာကေန ေပ်ာက္ကြယ္လာေတာ့တယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာတင္ သူအခုလုပ္ေနတဲ့ ေဆာက္လုပ္ေရးဆို္ဒ္က လူေလ်ာ့တဲ့စာရင္းမွာ သူပါသြားၿပန္ေတာ့ အလုပ္လက္မဲ့ ထပ္ၿဖစ္သြားၿပန္ေတာ့တယ္။ ဒီလုိနဲ ့Manila ၿမုိ ့ေပၚက နီယြန္မီးေတြၾကားထဲ သူ ့ဘဝေပ်ာက္ဆံုးလာေတာ့တယ္။


Manila in the Claws of Light ကို နုိင္ငံတကာက ေဝဖန္ေရးဆရာေတြက Philippines အေကာင္းဆံုးရုပ္ရွင္ေတြထဲက တစ္ကားလို ့အခုထိသတ္မွတ္ေနတုန္းပဲ။ သူတို ့ေဝဖန္ေရးဆရာေတြ ႏွိုင္းယွဥ္သလို ယခုဇာတ္ကားဟာ Philippines ရဲ ့”Mean Streets” ပဲ။ ကြ်န္ေတာ္အေနနဲ ့ဆိုရင္ Martin Scorsese ရဲ ့Mean Streets ဇာတ္ကားထက္ေတာင္ ပိုသေဘာက်ေသးတယ္။ Mean Streets က 1970 ေက်ာ္ကာလက New York ၿမို ့ရဲ ့အမွာင္ေလာကေတြကို ၿပသခဲ့ၿပီး ယခု Manila in the Claws of Light ကေတာ့ 1970 ေက်ာ္ကာလက Manila ၿမို ့ရဲ ့ဆင္းရဲတြင္းကို ေဖာ္ၿပနိုင္ခ့ဲတယ္။ ယခုဇာတ္ကားကို ရိုက္ကူးခဲ့တဲ့ Director ၾကီး Lino Brocka ကိုယ္တိုင္လည္း ထိုအခ်ိန္က နို္င္ငံေရးလွုပ္ရွားမွုေတြထဲမွာ ပါဝင္ခဲ့တဲ့ သူတစ္ေယာက္္ကိုယ္တိုင္ ၿဖစ္ေနေသးတယ္။ ထိုအခ်ိန္ကာလတုန္းက President Ferdinand Marcos အုပ္စုိးခဲ့တဲ့ အာဏာရွင္အစိုးရလက္ေအာက္မွာ သူ ဒီဇာတ္ကားကို ရိုက္ကူးခဲ့တယ္။ (စကားခ်ပ္၊ သမၼတၾကီး Ferdinand Marcos ဟာ 1972 ခုႏွစ္တုန္းက Philippine မွာ Martial Law ကို ထုတ္ၿပန္ခဲ့တ့ဲ အာဏာရွင္တစ္ေယာက္ပါ။) Director ၾကီး Lino Brocka ဟာ ဒီဇာတ္ကားမရိုက္ကူးခင္တုန္းကေတာ့ ထိုအခ်ိန္က mainstream movies အမ်ားစုကိုပဲ ရိုက္ကူးေလ့ရွိခ့ဲတယ္။ သူက ထိုဇာတ္ကားေတြကို ဘယ္လိုေခၚသလဲဆိုေတာ့ “soaps” တဲ့။ ဒါေပမဲ့ ယခု “Manila in the Claws of Light” ဇာတ္ကားရိုက္ကူးၿပီးေနာက္ပိုင္းမွ သူ ့ဟာနိုင္ငံတကာရဲ ့အသိအမွတ္ၿပုၿခင္းေတြကို ရခဲ့တယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာလည္း Philippines ရဲ ့ဇာတ္ကားေကာင္းအမ်ားစုကို ရိုက္ကူးခဲ့ၿပီး 1991 မွာ Car accident ၿဖစ္ၿပီး ေသဆံုးသြားခဲ့တယ္။ သူေသဆံုးေတာ့ သူ ့အသက္က 52 ပဲရွိေသးတယ္။


Manila in the Claws of Light အေပၚ မိမိအၿမင္နွင့္ ခံစားခ်က္

ယခုဇာတ္ကားဟာ လူတန္းစားအလႊာေပါင္းစံုကို မေဖာ္ၿပခဲ့ေပမဲ့ ဆင္းရဲသားလူတန္းစားေတြကိုေတာ့ နာက်ည္းေၾကကြဲဖြယ္ေကာင္းေအာင္ တင္ၿပခဲ့တယ္။ Julio တစ္ေယာက္ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းခြင္မွာ လုပ္ကိုင္ေနတုန္းက အေဖာ္တစ္ေယာက္က သူ ့ကို ဘာေၿပာခဲ့သလဲဆိုေတာ့ Manila ၿမို ့ၾကီးဟာ ေနခ်င္စရာမေကာင္းတဲ့ ၿမို ့ၾကီးေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ပိုက္ဆံသာရွိရင္ ေနေပ်ာ္စရာၿမို ့ၾကီးတစ္ၿမို ့လို ့ေၿပာခဲ့တယ္။ ထိုဇာတ္ေကာင္က ထိုစကားကို ေၿပာခဲ့တဲ့ ဇာတ္ဝင္ခန္းမွာ ကြ်န္ေတာ္ဘာကို ၿပန္ေတြးမိခဲ့သလဲဆိုေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို ့ရန္ကုန္ၿမိ ု့ၾကီးအေၾကာင္းပဲ။
.

ၿမို ့ၿပရဲ ့ယဥ္ေက်းမွုေတြဟာ ငတ္မြတ္ၿခင္းနဲ ့အက်င့္ပ်က္ၿခစားၿခင္းတို ့ရဲ ့ခ်ိတ္ဆက္ၿခင္းေတြနဲ ့အတူ လူသားရဲ ့ခံနုိင္ရည္ေတြကို စမ္းသပ္ေလ့ရွိတတ္ၾကတယ္။ ဒီလိုပဲ Julio ရဲ ့စာရိတၱကိုလည္း Manila ၿမုိ ့ကစမ္းသပ္ခဲ့တယ္။
.

Director ၾကီး Lino Brocka ဟာ ယခုဇာတ္ကားထဲမွာ Julio ရဲ ့ရွာပံုေတာ္ကို ၿပသေနရင္းနဲ ့ Manila ၿမုိ ့ရဲ ့ညစ္ညမ္းမွုေတြကို ၿပသခဲ့တယ္။ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းမွာ အလုပ္သမားေတြရဲ ့ေခြ်းနဲစာေတြထဲက ေခါင္းပံုၿဖတ္ေလ့ရွိတဲ့ ႏွစ္ဖက္စား Site Supervisors ေတြ၊ လူအသက္ မ်က္စိေရွ ့မွာတင္ ထြက္သြားခဲ့တာေတာင္ ဂရုမစိုက္ပဲ ေလာဘေနာက္ကို ဆက္လိုက္ခဲ့ၾကတဲ့သူေတြ၊ မိမိရဲ ့ေရြးခ်ယ္မွုနဲ ့ပဲၿဖစ္ၿဖစ္ အတင္းအဓၶမ ခိုင္းေစခံရလို ့ပဲၿဖစ္ေစ ညဌက္ေလးေတြရဲ ့ဘဝကို ေရာက္ရွိသြားၾကတဲ့ လူငယ္ေယာက်္ားေလး၊ မိန္းကေလးေတြ၊ ရာဇဝတ္သားေတြကို ဖမ္းဆီးအေရးယူမွုေတြ ၿပုလုပ္ေနရမဲ့အစား သာမာန္ရာဇဝတ္သားေတြထက္ ပိုမိုအက်င့္ပ်က္ေနတဲ့ ၿမုိ ့ၿပရဲ ့ဥပေဒဘက္ေတာ္သားရဲသားၾကီးေတြ၊ အစရွိတဲ့လူေတြကို ေၾကကြဲစြာ ေတြ ့ခဲ့ရတယ္။
.

ဒါေပမဲ့ လူ ့ေဘာင္ဆိုတာ ညစ္ေတးတဲ့သူေတြနဲ ့ပဲ တည္ေဆာက္ထားတဲ့ ေလာကမွ မဟုတ္တာ။ ေမွာင္လြန္းတဲ့ ၿမို ့ၿပရဲ ့ညေတြမွာ ကြ်န္ေတာ္တို ့အလင္းေရာင္ေလးေတြကိုလည္း ခပ္မွိန္မွိန္ေလး ေတြ ့ခဲ့ရေသးတယ္။ Julio တစ္ေယာက္ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းခြင္ကို စဝင္ခ်င္းေန ့မွာပဲ အစာမစားရတာ ၾကာေနၿပီၿဖစ္တဲ့အတြက္ လဲက်သြားခဲ့တယ္။ ထိုအခါ (ေနာင္တစ္ခ်ိန္ ရင္းႏွီးတဲ့မိတ္ေဆြၿဖစ္လာမဲ့) ေနာက္လူငယ္အလုပ္သမားတစ္ေယာက္က သူ ့ထမင္းထုပ္ကို ေပးေကြ်းခဲ့တယ္။ Julio ေနစရာမရွိေတာ့ ထိုလုပ္ငန္းခြင္မွာပဲ အိပ္လို ့ရေအာင္ သူစီစဥ္ေပးခဲ့တယ္။ ထိုကဲ့သို ့ပဲ ဇာတ္လမ္းတစ္ေလ်ွာက္မွာ Julio ကို တတ္အားသမွ်နဲ ့ကူညီေပးခဲ့တဲ့သူေတြကိုလည္း ကြ်န္ေတာ္တို ့ရံဖန္ရံခါ ေတြ ့ရတတ္တယ္။ သူတို ့ဆင္းရဲသားေတြမွာလည္း ေတာက္ပတဲ့အိပ္မက္ေလးေတြေတာ့ ရွိခဲ့ၾကတယ္။ တစ္ခ်ိဳ ့က ေဆာက္လုပ္ေရးအလုပ္မွာ လုပ္ေနရင္းနဲ ့အဆိုေတာ္ၿဖစ္ဖို ့စိတ္ကူးၾကတယ္။ တစ္ခ်ိဳ ့ကေတာ့ ေဆာက္လုပ္ေရးအလုပ္မွာ အလုပ္ၾကမ္းလုပ္ေနရင္းနဲ ့ညေက်ာင္းတက္ၿပီး သူတို ့အနာဂတ္ကို တတ္နိုင္တဲ့နည္းနဲ ့တည္ေဆာက္ၾကတယ္။ ဒါေတြဟာ မၿဖစ္နိုင္တဲ့ အိပ္မက္ေတြလို ့ေၿပာၾကေပမဲ့ ဒီမၿဖစ္နိုင္တဲ့ ေလာကအတြက္ အေကာင္းၿမင္ဝါဒေတြပဲ။
.

ဒါ့အၿပင္ ဇာတ္လမ္းရဲ ့တစ္ေနရာမွာ Julio တစ္ေယာက္ အလုပ္လက္မဲ့ထပ္ၿဖစ္ၿပန္ေတာ့ တစ္ခ်ိန္ကသိခဲ့ဖူးတဲ့ အသိတစ္ေယာက္က သူ ့ကို ေခၚထားေပးၿပီး အလုပ္ရွာေပးၿပန္တယ္။ ဒီလုိပဲ ဆင္းရဲသားေတြၿဖစ္ေပမဲ့ မိမိထက္ပိုနိမ့္က်တဲ့ သူေတြကို ေစာင္မၾကည့္ရွုေပးတတ္တဲ့ လူေကာင္းေတြကိုလည္း ဇာတ္လမ္းမွာ ေဖာ္ၿပထားခဲ့တယ္။ ဒီလူေတြဟာ ကြ်န္ေတာ္ေစာေစာက ေၿပာခဲ့သလို ေမွာင္မိုက္လြန္းတဲ့ ၿမုိ ့ၿပညေတြရဲ ့ခပ္မွိန္မွိန္အလင္းေရာင္ေလးေတြ အၿဖစ္ သရုပ္ေဖာ္ထားတယ္လို ့ကြ်န္ေတာ္ကေတာ့ ခံစားခဲ့ရတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ အႏွစ္သက္ဆံုးကေတာ့ Ligaya အေပၚထားတဲ့ Julio ရဲ ့ေမတၱာနဲ ့သစၥာပဲ။ ဒီအခ်စ္ဟာ သူနားလည္ထားတာထက္ သူ ့ကို နာက်င္ေစခဲ့တယ္။ သူ Manila ၿမုိ ့ၾကီးေပၚမွာ အခ်ိန္ပိုၾကာလာေလေလ၊ အရာအားလံုးဟာ သူ ့အတြက္ ပိုမိုခက္ခဲလာေလေလပဲ။ Ligaya ရွာေဖြတဲ့ အလုပ္လည္းအပါအဝင္ေပါ့။ ဒါေပမဲ့ သူေမွ်ာ္လင့္ခ်က္တစ္ခ်က္မွ မပ်က္ၿပယ္ခဲ့ဘူး။ ဒါေပမဲ့ တၿဖည္းၿဖည္းနဲ ့သူ ့ဘဝအတြက္ ခက္ခဲလြန္းတဲ့ ေရြးခ်ယ္မွုေတြ ၾကံဳ ့ေတြ ့လာခ့ဲရတယ္။ ေနာက္ဆံုး သူ ့အခ်စ္အတြက္ သူ ့ခႏၶာကိုယ္ေတာင္ ရင္းရေလာက္တဲ့အထိ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာေရာ၊ စိတ္ဓာတ္ပိုင္းဆိုင္ရာပါ သူက်ရွံုးလာခဲ့ရတယ္။ ဒီၿမို ့ၿပရဲ ့ေလာကၾကီးထဲမွာ သူတစ္ေယာက္တည္း ဒီတိုက္ပြဲကို အဆံုးထိတို္င္ တိုက္ခိုက္နိုင္ပါေတာ့မလားဆိုတာ ပရိသတ္တိုင္းရဲ ့ရင္ထဲက ေမးခြန္းၿဖစ္လာေတာ့တယ္။
.

ဒီဇာတ္ကားရဲ ့ေနာက္ထပ္ထူးၿခားခ်က္တစ္ခုက အတိတ္ကို ၿပန္ေၿပာင္းၿပတဲ့ scenes ေတြတင္ၿပပံုပဲ။ ရုပ္ပံုေလးေတြပဲ တစ္ခ်က္တစ္ခ်က္ ၿပသြားခ့ဲတယ္။ ဇာတ္လမ္းကို အတိအက်သိရေအာင္ ရွည္လ်ားစြာ မၿပသြားခဲ့ဘူး။ အရမ္းတိုေတာင္းလြန္းတယ္။ Dramatic scenes ေတြကို အခုလိုတည္းၿဖတ္ၿပီး ၿပတာ ထူးဆန္းလြန္းတယ္လို ့ေတာ့ ၿမင္မိတယ္။
.

ဒီဇာတ္ကားကို အခုေနာက္ပိုင္းမွာ English title နဲ ့ၿပန္ၿပေတာ့ “Manila in the Claws of Light” လုိ ့အမည္တပ္ခဲ့ၾကတယ္။ Review တစ္ခုမွာ ဖတ္ရတာက အရင္တုန္းကေတာ့ “Manila: In the Claws of Darkness” တို ့”Manila in the Claws of Neon” တုိ ့ဆိုတဲ့ နာမည္ေတြနဲ ့ၿပသခဲ့ဖူးတယ္လို ့သိရတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဘာနာမည္နဲ ့ပဲၿဖစ္ၿဖစ္ ထိုရုပ္ရွင္နာမည္တိုင္းဟာ အဓိကဇာတ္ေကာင္ရဲ ့မေသခ်ာေတာ့တဲ့ အနာဂတ္ကို ၾကိုတင္နိမိတ္ဖတ္ေပးေနခဲ့သလိုပဲ။ ထုိေခတ္က Manila ၿမို ့ၿပရဲ ့ညေတြဟာ နီယြန္မီးလံုးေတြရဲ ့ၾကားထဲမွာ လမ္းေပ်ာက္သြားမဲ့ ဝကၤာပါၾကီးတစ္ခုလို ့တင္စားခဲ့ပံုပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ ဒီရုပ္ရွင္မွာ ေဖာ္ၿပခဲ့တဲ့ Manila ဟာ ညအေမွာင္ထုမွာပဲၿဖစ္ၿဖစ္ ေန ့အလင္းေရာင္ေအာက္မွာပဲၿဖစ္ၿဖစ္ အႏၲာရယ္ၿဂိုလ္ဆိုးဟာ ဆင္းရဲသားလူတန္းစားေတြအေပၚ အခ်ိန္မေရြး က်ေရာက္နိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ေဝဖန္ေရးဆရာတစ္ခ်ိဳ ့က ဒီဇာတ္ကားကို ဘယ္လိုတင္စားၾကသလဲဆိုေတာ့ ယခုဇာတ္ကားဟာ အရင္းရွင္စနစ္ဟာ အနာဂတ္ကို တည္ေဆာက္ေနရင္း ထိုအနာဂတ္ၾကီးကို တစ္ကယ္တည္ေဆာက္ေပးေနတဲ့ ဆင္းရဲသားအလုပ္သမားေတြဟာ ေသတြင္းကို က်ဆင္းေသဆံုးေနၾကတဲ့ ပံုၿပင္တစ္ပုဒ္ပဲလို ့ ဆိုၾကတယ္။ ရုပ္ရွင္ဟာ သရုပ္မွန္ဝါဒကို နက္ရွိုင္းစြာ အသံုးၿပုထားၿပီး သာမာန္ Filipino လူငယ္ေလးတစ္ေယာက္ရဲ ့ဇာတ္ေၾကာင္းကို ေၿပာၿပေနရံုသာမက ထိုအခ်ိန္က Manila ၿမို ့ေပၚက လူေတြအားလံုးရဲ ့ဘဝကိုပါ တစ္ဆက္တည္း ေၿပာၿပေနခဲ့လုိ ့ပဲ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ Manila ၿမို ့ေတာ္ၾကီးဟာ လူဆင္းရဲေတြ ေမြးဖြားလိုက္ၿပီး ထိုလူဆင္းရဲေတြကို လူခ်မ္းသာေတြ အသံုးခ်ဖို ့အတြက္ အလဲအလွယ္လုပ္ခဲ့လုိ ့ပဲ။
.

ကြ်န္ေတာ္ေစာေစာက ေၿပာခဲ့သလုိပဲ Julio ဟာ သူ ့ရဲ ့ဘဝခရီးတစ္ေနရာမွာ အမ်ိဳးသားၿပည့္တန္ဆာဘဝတစ္ခုကို ေရာက္ရွိသြားခဲ့တယ္။ ဒီအမ်ိဳးသားေဆာင္ၾကာၿမိုင္လိုေနရာကို သရုပ္ေဖာ္ထားတဲ့ ဇာတ္ဝင္ခန္းဟာ အလြန္ခ်ီးက်ဴးစရာေကာင္းသလို ထိုဇာတ္ေကာင္ေတြရဲ ့ဘဝကိုလည္း စာနာမိခဲ့တယ္။ တစ္ခ်ိဳ ့ေတြဟာ အမွန္ေတာ့ လိင္တူခ်င္းခ်စ္ၾကိုက္တတ္တဲ့ စိတ္ရွိသူေတြ မဟုတ္ဘူး။ ဒါေပမဲ့ သူတို ့လုိအပ္တဲ့ ေငြေၾကးဟာ ထိုေနရာကေန စီးကရက္ခဲၿပီး ထိုင္ေစာင့္ေနခ့ဲတယ္။ ဆင္းရဲတဲ့ ဒုကၡဆိုးၾကီးရဲ ့့ဒဏ္ကို ကို္ယ္ေတြ ့ၾကံုခဲ့ရတဲ့သူေတြအတြက္ေတာ့ ေငြေၾကးေခၚေဆာင္ရာ ေနာက္ကို မ်က္စိမွိတ္ၿပီး လိုက္ခဲ့ရေတာ့တယ္။ သူတို ့ေတြဟာ သူတို ့စိတ္ကုိ သူတို ့ဘာသာ လိမ္ညာခဲ့ၾကတယ္။ သူတို ့ခံစားခ်က္ေတြကုိလည္း ၿမိုသိပ္ခဲ့ၾကတယ္။ ဒီလုိနဲ ့သူတို ့ရဲ ့ခံစားခ်က္ေတြဟာ သူတို ့ဘဝေတြနဲ ့အတူ ထံုလာပါေတာ့တယ္။
.

ညတြင္းခ်င္း မီးေလာင္သြားၿပီး ေနာက္ေန ့မနက္မွာ မီးေလာင္ေၿမၿဖစ္သြားတဲ့ ေနရာကို သူတို ့ၾကည့္ေနၾကတယ္။ ဘဝေတြဟာ ခါးသီးတယ္ဆိုတာထက္ ပိုဆိုးသြားခဲ့ၿပီ။ ဒီဇာတ္ကားထဲက ဇာတ္ေကာင္ေတြဟာ သူတို ့ဘဝေတြကို ဘယ္ေလာက္ပဲ အနာခံၿပီး ရုန္းကန္ေနၾကပါေစ၊ ေလာကၾကီးကေတာ့ အၿပံုးမပ်က္ပဲ သူတို ့ရဲ ့နာက်င္မွုေတြကို ဆက္အေလးမထားခဲ့ဘူး။ အဆံုးသတ္မွာ သူ ့ေရြးခ်ယ္ၿခင္းဟာ မိုက္မဲလြန္းတာ သူသိလိမ့္မယ္။ ဒါေပမဲ့ သူ ့အတြက္ တစ္ၿခားေရြးခ်ယ္စရာလမ္းမွ မရွိခဲ့ေတာ့တာ။ ေသၿခင္းတရားဟာ သတိမေပးပဲ ေရာက္လာတတ္တယ္ဆိုတာ သူသိခဲ့ၿပီ။ တရားဥပေဒနဲ ့အက်င့္ပ်က္ၿခစားၿခင္းဆိုတဲ့ ေဝါဟာရႏွစ္ခုရဲ ့အဓိပၸာယ္ဟာ တစ္ခုတည္းဆိုတာ သူနားလည္ခဲ့ၿပီ။ လူသားအခ်င္းခ်င္း စာနာေထာက္ထားမွုေတြလည္း သူ ့ရင္နဲ ့ခံစားခဲ့ၿပီးၿပီ။ ဒီလိုနဲ ့Julio ရဲ ့ခ်စ္သူရွာပံုေတာ္ခရီးၾကမ္းရွည္ၾကီးဟာ ဘာမွမသိနားမလည္တဲ့ တံငါသည္ေလးတစ္ေယာက္ကေန ကြယ္ေပ်ာက္ေနတဲ့ တရားဥပေဒကို ငတ္မြတ္ေတာင္းတေနတဲ့ သူရဲေကာင္းတစ္ေယာက္ အၿဖစ္ ေနာက္ဆံုးမွာ ေၿပာင္းလဲေပးခဲ့ေတာ့တယ္။
.

IMDb’s Rating: 7.9/ 10
Rotten Tomatoes’ Rating: 100%
.
~WH~
.
[ ယခုဇာတ္ကားသည္ 1976 ခုႏွစ္တုန္းက FAMAS (Filipino Academy of Movie Arts and Sciences Awards) ဆုေပးပြဲတြင္ Best Picture, Best Director, Best Screenplay, Best Cinematography, Best Actor ႏွင့္ Best Supporting Actor တို ့အသီးသီးရရွိခဲ့ၿပီး လူေၿပာမ်ားတဲ့ “1001 Movies You Must See Before You Die” စာအုပ္ထဲမွာ ပါဝင္ေရြးခ်ယ္ၿခင္းခံရတဲ့ တစ္ကားတည္းေသာ Philippines ရုပ္ရွင္ ၿဖစ္ပါတယ္။ ]