The Life of Oharu ကို Director ၾကီး Kenji Mizoguchi ရိုက္ကူးခဲ့တုန္းက သူ ့အသက္ 54 ႏွစ္ရွိေနၿပီ။ ရုပ္ရွင္နယ္ပယ္မွာ က်င္လည္ခဲ့တာလည္း ဆယ္စုႏွစ္သံုးစုနီးပါး ရွိေနခဲ့ၿပီ။ ဒါေပမဲ့ Japanese လူ ့အဖြဲ ့အစည္းေတြထဲမွာ ရွင္သန္ေနရတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ ့ဘဝကို 1952 ခုႏွစ္မွာ သူဖန္တီးခဲ့တယ္။ သူထိုရုပ္ရွင္ဖန္တီးခဲ့တဲ့ ေခတ္ကာလတစ္ခုကို အေၿခၿပုထားခဲ့တဲ့ ဇာတ္လမ္းေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ 17 ရာစုဝန္းက်င္က အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္ရဲ ့ဘဝကို သူရင္နာဖြယ္ တင္ၿပခဲ့တယ္။ ထိုအမ်ိဳးသမီးရဲ ့နာမည္ကေတာ့ Oharu

ဒီဇာတ္ကားနဲ ့ပတ္သက္ၿပီး ရုပ္ရွင္ေဝဖန္ေရးဆရာၾကီး Roger Elbert ရဲ ့ ပထမဆံုး Comment ကေတာ့ အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္ရဲ ့ဘဝနဲ ့ပတ္သက္ၿပီး သူၾကည့္ဖူးသမွ်ထဲမွာ ဝမ္းနည္းဖို ့အေကာင္းဆံုး ရုပ္ရွင္ကားတစ္ကားပါတဲ့။ ကြ်န္ေတာ္တို ့ Oharu ကို စေတြ ့ေတာ့ သူမ အသက္အရြယ္က အနည္းငယ္ရေနၿပီ။ ေနစရာမရွိေတာ့လုိ ့ဘုရားေက်ာင္းတစ္ခုမွာ ခိုကပ္စားေသာက္ေနရတဲ့ ၿပည့္တန္ဆာ အဖြားအိုတစ္ေယာက္ေပါ့။ သူမမ်က္ႏွာကို ယပ္ေတာင္ေလးနဲ ့ကြယ္ၿပီး ေၿဖးေၿဖးေလွ်ာက္သြားေနတယ္။


Oharu ရဲ ့ဘဝဇာတ္ေၾကာင္း

တစ္မနက္မွာ မီးပူစာလွုံေနတုန္း တစ္ၿခားငယ္ရြယ္တဲ့ ၿပည့္တန္ဆာအငယ္ေလးေတြက သူမကို ေမးလိုက္တယ္။ Oharu က ငယ္စဥ္က ဘုရင့္နန္းေတာ္ၿမတ္ၾကီးမွာေတာင္ အမွုထမ္းခဲ့ဖူးတယ္။ ဘယ္လုိ ကံအက်ိဳးေပးတရားေတြေၾကာင့္ အခုလိုဘုရားေက်ာင္းအိုၾကီးတစ္ခုမွာ ခိုကပ္ေနရတဲ့အထိ ၿဖစ္လာရတာလဲ တဲ့။ Oharu က သူမရဲ ့အတိတ္က အၿဖစ္အပ်က္ေတြကို မေမးနဲ ့လို ့သူတို ့ကို ၿပန္ေၿဖခဲ့ေပမဲ့ သူမမွတ္ဥာဏ္ေတြထဲမွာေတာ့ သူမရဲ ့ခါးသီးတဲ့ အတိတ္ေတြကို ဘယ္ေမ့နိုင္ပါ့မလဲ။ သူမရဲ ့ဘဝအလွည့္အေၿပာင္းေတြဟာ အရမ္းမ်ားၿပားလြန္းခဲ့တယ္။

Oharu ဟာ ငယ္စဥ္က နန္းေတာ္မွာ မိဖုရားတစ္ပါးရဲ ့ကုိယ္လုပ္ေတာ္ အပ်ိဳေတာ္တစ္ေယာက္အေနနဲ ့အမွုထမ္းခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ အဆင့္အတန္းနိမ့္ပါးတဲ့ လူငယ္ေလးတစ္ေယာက္နဲ ့လူငယ္ပီပီ အခ်စ္ကို ပဓာနထားၿပီး ေမတၱာမွ်ခဲ့ၾကတယ္။ သူမဘဝရဲ ့ဆိုးရြားတဲ့ ကံတရားေတြက ဒီအခ်ိန္မွာ စတင္ခဲ့တယ္လို ့ေၿပာလို ့ရတယ္။ စစ္မွန္ၿပီး ၿဖူစင္ခဲ့တဲ့ လူငယ္ႏွစ္ေယာက္ရဲ ့အခ်စ္ကို အဆင့္အတန္းမတူညီၿခင္းဆိုတဲ့ ထိုေခတ္အခါ Japanese ေတြလက္ခံထားတဲ့ အေတြးအေခၚေတြ၊ လက္ခံက်င့္သံုးၾကတဲ့ တားၿမစ္ခ်က္ေတြ၊ စည္းမ်ဥ္းေတြက ခြဲခြာခဲ့ၾကတယ္။ ခ်စ္သူေကာင္ေလးကို ေသဒဏ္ေပးခဲ့ၿပီး Oharu တို ့ကို အၿပစ္ဒဏ္ေပးတဲ့အေနနဲ ့တစ္မိသားစုလံုးကို နယ္ႏွင္ဒဏ္ေပးခဲ့ၿပီး နန္းေတာ္ထဲက ေမာင္းထုတ္ခဲ့တယ္။ ထိုၿဖစ္ရပ္ေၾကာင့္ Oharu ဟာ အထင္ကရပုဂၢိဳလ္ေတြရဲ ့ဇနီးမယားမၿဖစ္နိုင္ခဲ့ေတာ့ဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဇနပုဒ္ေတာရြာေလးတစ္ခုမွာ မထင္မရွားနဲ ့ေနထို္င္ေနရတဲ့ Oharu အတြက္ ကံေကာင္းမဲ့ အေၾကာင္းတစ္ခု ေပၚေပါက္လာခဲ့တယ္။ နယ္စားေခါင္းေဆာင္ၾကီးတစ္ေယာက္ရဲ ့မိဖုရားငယ္တစ္ပါး ၿဖစ္ဖို ့ကံတရားပါလာခဲ့တယ္။ ကိုယ္ဝန္မေဆာင္နိုင္တဲ့ မိဖုရားၾကီးေၾကာင့္ Oharu ရဲ ့တာဝန္ကေတာ့ ထိုနယ္စားေခါင္းေဆာင္ၾကီးအတြက္ အရိုက္အရာဆက္ခံမဲ့ မ်ိဳးဆက္ေလး ေမြးဖြားေပးဖို ့ပဲ။ သားေတာ္ေလးတစ္ပါး ေမြးဖြားၿပီးတဲ့ေနာက္မွာေတာ့ ေခါင္းေဆာင္ၾကီးရဲ ့က်န္းမားေရးအတြက္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းၿပခ်က္ေလးတစ္ခုနဲ ့Oharu ကို ၿပန္လႊတ္လိုက္ေတာ့တယ္။

အေၾကြးေတြနဲ ့ပတ္လည္ဝိုင္းေနတဲ့ Oharu ရဲ ့ဖခင္ဟာ အိမ္ၿပန္ေရာက္လာတဲ့ Oharu ကို ဖခင္မပီသစြာ စိတ္ပ်က္လက္ပ်က္နဲ ့ေပ်ာ္ေတာ္ဆက္အိမ္ကို ေရာင္းစားလိုက္တယ္။ ထိုေပ်ာ္ေတာ္ဆက္အိမ္ကေန သူေဌးတစ္ေယာက္အိမ္မွာ အလုပ္အေကြ်းသမေလးတစ္ေယာက္အၿဖစ္အေနနဲ ့ထပ္မံ ေရာင္းစားခံရေတာ့ သူမကုသိုလ္ကံေလးတက္လာၿပီလို ့သူမ ယံုၾကည္ခ့ဲတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း သူမရဲ ့ဆိုးရြားတဲ့ကံတရားဟာ ဘယ္ေတာ့မွ အဆံုးမသတ္ခဲ့ဘူး။ ေပ်ာ္ေတာ္ဆက္အိမ္ကို လာေရာက္ေပ်ာ္ပါးဖူးတဲ့သူတစ္ေယာက္က သူမကို မွတ္မိၿပီး သူမအရွက္ကို ခြဲခဲ့တယ္။ ဒီလိုနဲ ့ထိုအိမ္ကေန ဆင္းလာခဲ့ရေတာ့တယ္။ သူမရဲ ့ကံတရားက ဒီမွာတင္ ရပ္တန္ ့မေနခဲ့ဘူး။ သူမကုိ မိသားဖသားပီပီ ေတာင္းရမ္းလက္ထပ္ခဲ့တဲ့ အလုပ္ၾကိုစားတဲ့ ေယာက်္ားတစ္ေယာက္ကို သူမ ရရွိခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း သူမရဲ ့ဆိုးရြားတဲ့ ကံတရားဟာ သူမကို ဒီ့ထက္ဆိုးရြားတဲ့ ေနရာတစ္ခုကို ပို ့ပစ္ဖို ့အေၾကာင္းေတြက ဖန္လာၿပန္ေတာ့တယ္။

အခုေတာ့ သူမဟာ ေအးစက္ေနတဲ့ အာရုဏ္တက္မနက္ခင္းေတြမွာ တုန္တုန္ယင္ယင္နဲ ့ေလွ်ာက္သြားေနရတဲ့ ဘယ္သူမွ မလိုခ်င္ေတာ့တဲ့ ၿပည့္တန္ဆာအိုၾကီးတစ္ေယာက္ ၿဖစ္ေနၿပီေလ။

Oharu ရဲ ့ဘဝကို ၿပန္သံုးသပ္ၾကည့္ရမယ္ဆုိရင္ ပုရိသေတြၾကီးစိုးတဲ့ ရိုးရာဓေလ့ဆိုးၾကီးရဲ ့ေအာက္မွာ ပ်က္စီးခဲ့ရတယ္။ ဒီဇာတ္ကားတင္ၿပခဲ့တဲ့ Oharu ဆိုတဲ့အမ်ိဳးသမီးဇာတ္ေကာင္ဟာ ၿပင္ပမွာ ခံစား၊ ပ်က္စီးခဲ့ရတဲ့ အမ်ိဳးသမီးဘဝေပါင္းမ်ားစြာေတြထဲက ေသးငယ္တဲ့ လူသားဥပမာတစ္ေယာက္ပါ။ Kenji Mizoguchi ဆိုတဲ့ Director ၾကီးဟာ အမ်ိဳးသမီးေတြအေပၚ သနားၿပီး နားလည္ခဲ့ဟန္တူတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း သူဖန္တီးခဲ့တဲ့ ရုပ္ရွင္အနုပညာ အမ်ားစုမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ ့နာက်ည္းစရာဘဝေတြကို ကြ်န္ေတာ္တို ့ေတြ ့ခဲ့ရတာေပါ့။ သူတင္မကပါဘူး။ ထိုေခတ္က Japan ရဲ ့ရုပ္ရွင္အနုပညာနယ္ပယ္မွာ သူ ့နည္းတူ ေအာင္ၿမင္ေက်ာ္ၾကားတဲ့ Director ၾကီး Yasujirō Ozu လည္း အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ ့ တားၿမစ္ခံထားရတဲ့ ဘဝေတြကို မၾကာခဏတင္ၿပေလ့ရွိတတ္တယ္။ Kenji Mizoguchi ဟာ သူ ့ရဲ့ ေနာက္ဆံုးရုိက္ကူးခဲ့တဲ့ Street of Shame (1956) ဇာတ္ကားမွာလည္း ၿပည့္တန္ဆာေတြအေၾကာင္းကို တင္ၿပခဲ့တယ္။ သူကိုယ္တိုင္လည္း ထိုေဆာင္ၾကာၿမို္င္ေတြကို သြားေရာက္လည္ပတ္ခဲ့ၿပီး ထိုအမ်ိဳးသမီးေတြရဲ ့ဘဝကို ပိုမိုနားလည္ေအာင္ ၾကိုးစားခဲ့တယ္။ သူ ့ရဲ ့ကိုယ္ပိုင္ဘဝမွာ ကြ်န္ေတာ္သိသေလာက္ဆိုရင္ သူ ့ရဲ ့အစ္မၿဖစ္သူ Suzo ကို ဖခင္အရင္းၿဖစ္သူက Geisha မယ္တစ္ေယာက္အၿဖစ္ Geisha အိမ္တစ္အိမ္ကို ေရာင္းခ်ခဲ့တယ္တဲ့။ ယခု ဇာတ္ကားထဲမွာလည္း ဖခင္ၿဖစ္သူ ကို္ယ္တိုင္က ေငြမ်က္ႏွာ တစ္ခုတည္းၾကည့္ၿပီး အတၱေလာဘေတြနဲ ့ Oharu ကို ေပ်ာ္ေတာ္ဆက္အိမ္တစ္အိမ္ကို ေရာင္းခ်ခဲ့တယ္ေလ။


မင္းသမီး Kinuyo Tanaka

Oharu ဇာတ္ေကာင္ကို အသက္သြင္းခဲ့ၿခင္းအေပၚ ခ်ီးက်ဴးစရာေကာင္းတဲ့ ေနာက္တစ္ေယာက္ကေတာ့ ထိုဇာတ္ေကာင္ကို သရုပ္ေဖာ္ခဲ့တဲ့ မင္းသမီး Kinuyo Tanaka ပါ။ ထိုမင္းသမီး Tanaka က အဆိုပါ Director ၾကီး Mizoguchi ရိုက္ကူးခဲ့တဲ့ ဇာတ္ကားေတြထဲမွာ 14 ကားတိတိ ပါဝင္သရုပ္ေဆာင္ခဲ့တဲ့ မင္းသမီးတစ္ေယာက္။ ဒါေၾကာင့္ေၿပာရမယ္ဆုိရင္ Tanaka ရဲ ့ေအာင္ၿမင္မွုေတြမွာ Mizoguchi ရဲ ့ေက်းဇူးေတြပါဝင္တယ္ဆိုတာ ၿငင္းလို ့မရဘူး။ မင္းသမီး Tanaka ရဲ ့Career နုစဥ္တုန္းက မေအာင္ၿမင္တဲ့ roles ေတြကေန အခုလို ခက္ခဲၿပီး ေအာင္ၿမင္တဲ့ roles ေတြရရွိလာေအာင္ Director ၾကီး Mizoguchi ပဲ ကူညီပံုေဖာ္ေပးခဲ့တာ။ The Life of Oharu ဇာတ္ကားဟာ ထိုေခတ္က Japanese ရုပ္ရွင္နယ္ပယ္မွာ ေအာင္ၿမင္မွုေမွးမွိန္စၿပုေနတဲ့ Director Mizoguchi နဲ ့မင္းသမီး Tanaka တို ့အတြက္ ၿပန္လည္နာမည္ရၿပီး ေအာင္ၿမင္လာေစခဲ့တဲ့ ရုပ္ရွင္ဇာတ္ကားတစ္ကားပါ။
.
Oharu ဇာတ္ေကာင္အတြက္လည္း မင္းသမီး Tanaka က အစြမ္းကုန္ၾကိုးပမ္းသရုပ္ေဆာင္ခဲ့တယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဒီဇာတ္ကားမရုိက္ကူးခင္တုန္းက သူမ America ကို သြားေရာက္ခဲ့တဲ့ ခရီးစဥ္တစ္ခုေၾကာင့္ သူမတို ့Japan နုိင္ငံမွာ အၿပစ္ေၿပာခံေနရတဲ့ ကာလတစ္ခုေလ။ 1949 ခုႏွစ္တုန္းက Short Documentary တစ္ခုအတြက္ Art Ambassador တစ္ေယာက္အေနနဲ ့သူမ US ကို သြားေရာက္ခဲ့ရတယ္။ ဒါေပမဲ့ ထိုခရီးစဥ္အတြင္းမွာ သူမကို အေနာက္တိုင္းဝတ္စံုေတြဝတ္ဆင္ၿပီး နာမည္ေက်ာ္ ပုဂၢိဳလ္ေတြ၊ လူကံုထံ လူခ်မ္းသာေတြနဲ ့အတူ ဓာတ္ပံုေတြမွာ ေတြ ့ခဲ့ရလို ့ဆိုၿပီး Japan နုိင္ငံက ပရိသတ္ေတြ၊ Media ေတြက အၿပစ္ေၿပာခဲ့ၾကတယ္။ ထိုကာလက Japan နိုင္ငံအေနနဲ ့ဒုတိယကမာၻစစ္ၾကီးၿပီးကာစမွာ စစ္ရွံုးနုိင္ငံၿဖစ္လို ့မဟာမိတ္တပ္ေတြရဲ ့လက္ေအာက္မွာပဲ ရွိေနခဲ့ေသးတဲ့ အခ်ိန္ကာလ ၿဖစ္တာေၾကာင့္ သူမအေနနဲ ့အခုလို အၿပစ္ေၿပာဆိုၿခင္းခံခဲ့ရတယ္။ ထိုအတြက္ေၾကာင့္လည္း သူမရဲ ့နာမည္ကို ၿပန္လည္ အဖတ္ဆယ္ဖို ့ဒီဇာတ္ကားမွာ သူမ အစြမ္းကုန္ၾကိုးပမ္းခဲ့ရတယ္။ American အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ ့လြတ္လပ္ၿခင္းကို နားလည္ခဲ့တဲ့ အေရွ ့တိုင္းအမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္အေနနဲ ့သူမနုိင္ငံကို ၿပန္လည္ေရာက္ရွိလာတဲ့အခါ ေနာက္ပိုင္းမွာ သူမကိုယ္တိုင္ Director လုပ္ၿပီး ရုပ္ရွင္ဇာတ္ကားေပါင္း 6 ကားတိတိ ရိုက္ကူးခဲ့တယ္။


Director ၾကီး Kenji Mizoguchi

ကြ်န္ေတာ္ဒီေနရာမွာ ဒီဇာတ္ကားရဲ ့Director ၾကီး Kenji Mizoguchi အေၾကာင္း နည္းနည္းဆက္ေၿပာခ်င္ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္အတြက္ေတာ့ ယခု The Life of Oharu ဟာ သူရိုက္ကူူူးခဲ့တဲ့ ဇာတ္ကားေတြထဲက ပထမဆံုးၾကည့္ဖူးတဲ့ဇာတ္ကားပါ။ Muzoguchi ကို 1898 ခုႏွစ္မွာေမြးဖြားခဲ့ၿပီး 1956 ခုႏွစ္မွာ ေသဆံုးခဲ့တယ္။ ဒီဘက္ေခတ္ေတြမွာ သူ ့ကို အေကာင္းဆံုး Japanese directors စာရင္းထဲမွာ ရုပ္ရွင္သုေတသီေတြက အၿမဲထည့္ခဲ့ၾကတယ္။ Japanese directors ေတြထဲက အေကာင္းဆံုး 3 ေယာက္ေပါ့။ က်န္တဲ့ ႏွစ္ေယာက္ကေတာ့ ရုပ္ရွင္ခ်စ္သူေတြတုိင္း သိၾကတဲ့ Akira Kurosawa နဲ ့ Yasujiro Ozu တို ့ႏွစ္ေယာက္ပဲ။ ေဝဖန္ေရးဆရာေတြက Kurosawa ကို အေနာက္တိုင္းဆန္တယ္လုိ ့သတ္မွတ္ၾကၿပီး Ozu ကိုေတာ့ “too Japanese” လို ့ေၿပာၾကတယ္။ သူတို ့ေၿပာတာ တစ္ကယ္လည္း မွန္တယ္။ Ozu ရဲ ့ဇာတ္ကားေတြဟာ ထိုေခတ္က Japanese society နဲ ့ေန ့စဥ္ဘဝေတြကို ၿပဒါးမွန္တစ္ခ်ပ္လို ၿပသနိုင္ခဲ့ၿပီး Kurosawa ကေတာ့ အေနာက္တိုင္းဆန္တဲ့ ၿပခ်က္ေတြကို အသံုးၿပုခဲ့တာ မသိမသာေလး ေတြ ့ခဲ့ရတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း Kurosawa ရဲ ့Rashomon (1950) ဇာတ္ကားဟာ နုိင္ငံတကာ အသိအမွတ္အၿပုခံခဲ့ရတဲ့ ပထမဆံုး Japanese ဇာတ္ကားတစ္ကား ၿဖစ္ခဲ့တာေပါ့။ (စာၾကြင္း Rashomon ကိုလည္း ကြ်န္ေတာ္ Review ေရးခ်င္ေပမဲ့ အခုထိ မေရးၿဖစ္ေသးတာေၾကာင့္ တစ္ေန ့ေန ့ေတာ့ ေရးနိုင္ေအာင္ ၾကိုးစားပါမယ္။) Kurosawa ရဲ ့ေအာင္ၿမင္မွုေတြက ေနာက္ပိုင္းမွာ Seven Samurai (1954) Yojimbo (1961) Ran (1985) ဆိုတဲ့ ဇာတ္ကားေတြမွာ ပိုသိသာခဲ့တယ္။

Ozu ရဲ ့ေအာင္ၿမင္မွုက ဘယ္က စတင္ခဲ့သလဲဆိုရင္ေတာ့ ကြ်န္ေတာ္ဖတ္ရသေလာက္ အေနာက္တုိင္းေဝဖန္ေရးဆရာ Donald Richie ဆိုတဲ့ လူတစ္ေယာက္က သူ ့ရဲ ့ရုပ္ရွင္ဇာတ္ကားအခ်ိဳ ့ကို ယူသြားၿပီး Venice ရုပ္ရွင္ပြဲေတာ္တစ္ခုမွာ ၿပသခဲ့ရာကေန စတင္ၿပီး အေနာက္တိုင္းက သူ ့ရဲ ့ဇာတ္ကားေတြကို စတင္အသိအမွတ္ၿပုလာၿပီး Tokyo Story (1953) ဇာတ္ကားနဲ ့အေအာင္ၿမင္ဆံုး ၿဖစ္လာခဲ့တယ္။ ဇာတ္ကားေတြမွာ နက္နဲတဲ့ အေတြးအေခၚေတြ ထည့္ထားခဲ့ေပမဲ့ လူတိုင္းနီးပါးနားလည္ေအာင္ ၿပသနို္္င္ၿခင္းဟာ Ozu ရဲ ့အရည္အေသြးတစ္ခုပဲ။ ရုပ္ရွင္ခ်စ္သူေတြဟာ Kurosawa နဲ ့Ozu တို ့ႏွစ္ေယာက္ၾကားမွာ ႏွစ္ၿခမ္းကြဲေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ Mizoguchi ကေတာ့ သီးသန္ ့ခြဲထြက္ေနခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ Mizoguchi က Ozu ထက္ေတာ့ အေနာက္တုိင္းမွာ ေစာၿပီး အသိအမွတ္ၿပုၿခင္းခံခဲ့ရတယ္။ သူ ့ရဲ ့ “Ugetsu Monogatari" (1953) ဆိုတဲ့ ဇာတ္ကားဟာ သူ ့ရဲ ့အေအာင္ၿမင္ဆံုး ဇာတ္ကားလို ့ေၿပာရမယ္ဆိုရင္လည္း မမွားဘူး။ ဒါေပမဲ့ The Life of Oharu ကေတာ့ သူ ့ရဲ ့အေကာင္းဆံုးဇာတ္ကားတစ္ကားဆိုတာကေတာ့ ရုပ္ရွင္ခ်စ္သူတိုင္း မၿငင္းဆန္ခဲ့ၾကဘူး။ သူ ့ဘဝရဲ ့ၿဖစ္ရပ္အခ်ိဳ ့ကိုလည္း ထင္ဟပ္ေစခဲျ့ခင္းေၾကာင့္လည္း ၿဖစ္မယ္ထင္တယ္။

သူ Venice ရုပ္ရွင္ပြဲေတာ္မွာ ဆုေတြစတင္ရရွိခဲ့တာကေတာ့ 1952 မွာ ယခု The Life of Oharu နဲ ့စတင္ခဲ့ၿပီး 1953 မွာ Ugetsu နဲ ့ဆက္လက္ရရွိခဲ့တယ္။ ဒါ့အၿပင္ 1954 မွာလည္း Sansho the Bailiff ဆိုတဲ့ ဇာတ္ကားနဲ ့ဆက္လက္ ရရွိခဲ့ေတာ့ 3 ႏွစ္ဆက္တိုက္ အဆိုပါရုပ္ရွင္ပြဲေတာ္မွာ ဆုေတြရရွိကာ ေအာင္ၿမင္ခဲ့တယ္။ Japan ရဲ ့ ေရွးရိုးရာစာေပေတြကို အေၿခခံၿပီး ရုပ္ရွင္အနုပညာသစ္္တစ္ေတြ ဖန္တီးခဲ့ၿခင္းအတြက္ Mizoguchi ကို ထိုေခတ္က ေဝဖန္ေရးဆရာေတြက အၿပစ္ေၿပာေဝဖန္ခဲ့ၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ အနုပညာသမားတစ္ေယာက္အေနနဲ ့ရိုးရာမူဟန္ကိုလည္း မေပ်ာက္ပ်က္ေစပဲ လြတ္လပ္တဲ့အနုပညာသစ္တစ္ခုကိုလည္း ဖန္တီးနိုင္တယ္ဆုိတာကို Mizoguchi က သက္ေသၿပသခဲ့တယ္။ Mizoguchi ဟာ သူ ့အနုပညာသက္တမ္းမွာ တို္က္ခိုက္တဲ့တစ္ၿခားအနုပညာသမားေတြလည္း အေၿမာက္အမ်ားရွိခဲ့တယ္။


The Life of Oharu ဇာတ္ကားအေပၚ သံုသပ္ခ်က္ႏွင့္ အၿမင္

ယခု The Life of Oharu ရုပ္ရွင္ဟာ 17 ရာစုေလာက္က Saikaku ဆိုတဲ့ စာေပအနုပညာရွင္တစ္ေယာက္ ေရးသားခဲ့တဲ့ The Life of Amorous Woman ဆုိတဲ့ ေရွးစာအုပ္တစ္အုပ္ကို အေၿခခံၿပီး ရိုက္ကူးထားတဲ့ ဇာတ္ကားတစ္ကားပါ။ ထိုစာအုပ္ထဲမွာကေတာ့ အမည္မေဖာ္ၿပထားတဲ့ ဇာတ္ေဆာင္အမ်ိဳးသမီးက သူမဘဝမွာ ၿဖတ္သန္းခဲ့ရတဲ့ အၿဖစ္အပ်က္ေတြ၊ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ အကုသိုလ္တရားေတြကို ၿပန္လည္ဖြင့္ဟဝန္ခံထားတဲ့ ဇာတ္ေၾကာင္းေၿပာၿခင္းနဲ ့တင္ၿပထားတယ္။ ထိုစာအုပ္ ထြက္ရွိခဲ့တဲ့ 17 ရာစုတုန္းက စာအုပ္ထဲပါဝင္ခဲ့တဲ့ ဟာသေတြ၊ လိင္အေၾကာင္းအရာေတြ၊ လူ ့ေဘာင္အဖြဲ ့အစည္းကို သေရာ္ဟန္ေတြေၾကာင့္ လူေၿပာမ်ားခဲ့တယ္။ ေဝဖန္ၿခင္းေတြလည္း ခံခဲ့ရတယ္။ ဒါေပမဲ့ Director ၾကီး Mizoguchi နဲ ့ဇာတ္ညႊန္းေရးဆရာ Yoshikata Yoda တို ့က ရုပ္ရွင္အၿဖစ္ 20 ရာစုမွာ အသက္သြင္းခဲ့ၾကေတာ့ ရိုးရာစာေပရဲ ့အႏွစ္ေတြကို မေပ်ာက္ေစရပဲ Oharu ရဲ ့ဘဝကိုလည္း ပိုၿပီးနာက်င္စရာေကာင္းေအာင္ သရုပ္ေဖာ္ခဲ့ၾကတယ္။

ဇာတ္လမ္းက ဝမ္းနည္းဖို ့ေကာင္းေပမဲ့ ဇာတ္ကားကေတာ့ ဝမ္းနည္းဖြယ္ရာ ၿပကြက္ေတြကို တမင္ေရွာင္က်ဥ္ခဲ့တယ္။ အရမ္းကို ဇာတ္နာဖို ့ေကာင္းေအာင္၊ ပရိသတ္ရဲ ့ရင္ထဲမွာ အရမ္းဝမ္းနည္းၿပီး မ်က္ရည္ေတြက်လာတဲ့အထိ ၿဖစ္ေအာင္ တင္ၿပလို ့ရတဲ့ ဇာတ္လမ္းေတြပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ ့Drama ဇာတ္ကားေတြမွာဆို ယခုလို ဇာတ္လမ္းမ်ိဳးဆို ပရိသတ္ကို မ်က္ရည္ၿခူမွာ ေသခ်ာတယ္။ Director Mizoguchi ကေတာ့ တမင္ဝမ္းနည္းေအာင္ မၿပခဲ့ဘူး။ အၿဖစ္ပ်က္ဆိုးေတြကုိ အဓိကဇာတ္ေကာင္ရဲ ့မွတ္ဥာဏ္ေတြထဲက ေပၚလာတဲ့ ပံုစံမ်ိဳးနဲ ့ပဲ တင္ၿပထားတယ္။ ဇာတ္ကားတစ္ကားလံုးကိုလည္း Oharu တစ္ေယာက္တည္းကိုပဲ ေဇာင္းတင္ၿပီး ၿပသသြားခဲ့တယ္။ အမ်ိဳးသားဇာတ္ေကာင္ေတြကို တစ္ေယာက္မွ သိသာေအာင္ မၿပသခဲ့ဘူး။ ဇာတ္လမ္းရဲ ့Villain လို ့ေၿပာလို ့ရတဲ့ Oharu ရဲ ့အေဖ ဇာတ္ေကာင္ကိုေတာင္ Villain ဆန္တဲ့ ၿပခ်က္ ႏွစ္ကြက္၊ သံုးကြက္နဲ ့ပဲ တင္ဆက္သြားခဲ့တယ္။ ဇာတ္ကားတင္ၿပထားတဲ့ သတိထားမိတဲ့ပံုစံက လူ ့ေဘာင္အဖြဲ ့အစည္းကပဲ သူမဘဝကို ခ်ယ္လွယ္ခဲ့ၿပီး ထို လူ ့ေဘာင္အဖြဲ ့အစည္းကပဲ သူတို ့ခ်ေပးတဲ့ ဘဝေလးအတြင္းမွာ သူမကို ရွင္သန္ေစခဲ့တယ္ဆိုတာကို ပဲ ေပၚလြင္ေအာင္ တင္ၿပထားတဲ့ ပံုစံ။ ဇာတ္ကားအဆံုးမွာ ကြ်န္ေတာ္နားလည္လို္္က္တာက Oharu ရဲ ့ဘဝတစ္ခုလံုးကို Oharu တစ္ေယာက္ပဲ အေကာင္းဆံုး နားလည္ခဲ့ေတာ့တယ္ဆိုတာပဲ။

ဇာတ္လမ္းက အဆံုးသတ္ေရာက္လာေလ ပိုၿပီး ေၾကကြဲဖို ့ေကာင္းလာေလ ၿဖစ္လာတယ္။ Oharu ဟာ သူမရဲ ့တစ္ၿခား အေပါင္းအပါၿပည့္တန္ဆာေတြနဲ ့အတူ ေဖာက္သည္ရွာရတယ္။ သူမအသက္က တစ္ၿခားမိန္းမပ်ိဳေတြလုိ မငယ္ရြယ္ေတာ့ဘူး။ ဒီ့အတြက္ သူမရဲ ့ၾကီးရင့္ေနတဲ့အသက္ကို မသိသာေအာင္ make up ေတြနဲ ့ဖံုးကြယ္ၿပီး ညအေမွာင္မွာ ဟန္ေဆာင္ထားရတယ္။ သူမထင္တာကေတာ့ ထို make up ေတြက သူမရဲ ့အသက္ကုိ ဖံုးကြယ္နိုင္မယ္လို ့ပဲ။ ဒါေပမဲ့ လူတစ္ေယာက္က သူမကို ေခၚေဆာင္လာၿပီး တစ္ၿခားေယာက်္ားပ်ိဳေတြေရွ ့မွာ သူမရဲ ့အသက္နဲ ့ပတ္သက္ၿပီး အရွက္ခြဲခဲ့တယ္။ ထိုလူက Oharu ကို မင္းရဲ ့သဘာဝအသံစစ္နဲ ့ေၿပာရင္ ဒီေလာက္ထိ ရယ္စရာမေကာင္းဘူးလို ့ေၿပာခဲ့တယ္။ အမွန္က ထိုအသံမ်ိဳးကို သူမငယ္စဥ္က သူမခ်စ္သူနဲ ့ေၿပာခဲ့တုန္းက အသံုးၿပုခဲ့တယ္။ ေနာက္ဆံုး သူမနဲ ့လက္ထပ္ခဲ့တဲ့ ယပ္ေတာင္လုပ္တဲ့ သူမခင္ပြန္းေသဆံုးခ့ဲတုန္းကလည္း “I want nothing earthly” လို ့ေၿပာၿပီး ငိုေၾကြးခဲ့တုန္းကလည္း သူမရဲ ့အသံဟာ ရုပ္ရွင္ရဲ ့အသက္ၿဖစ္ခဲ့တယ္။ ဘယ္ အမ်ိဳးသား Directors မွ Mizoguchi ေလာက္ အမ်ိဳးသမီးေတြအေပၚ နားလည္နိုင္ၿပီး ေလးစားမွု မရွိခဲ့ဘူး။ Mizoguchi တစ္ေယာက္သာ ရုပ္ရွင္သမိုင္းမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြအေပၚ အနားလည္နုိင္ဆံုးလို ့ကြ်န္ေတာ္ ၿမင္မိတယ္။ ဇာတ္ကားဆံုးတဲ့အခါမွာ ကြ်န္ေတာ္ Oharu အတြက္ ဝမ္းနည္းမိတယ္။ သူမအတြက္ ေသၿခင္းတရားသာ ဘဝရဲ ့လြတ္ေၿမာက္ၿခင္းၿဖစ္တယ္ဆိုတာ သိလိုက္ရတဲ့အခ်ိန္မွာ သူမ အတြက္ ေသၿခင္းတရားကိုပဲ ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့မိေတာ့တယ္။
.

ဇာတ္လမ္းကို အခ်စ္တစ္ခုနဲ ့စတင္ခဲ့တယ္။ ငယ္ရြယ္စဥ္မွာ ဆယ္ေက်ာ္သက္ပီပီ တပ္မက္ခ်စ္ခဲ့ၾကတဲ့ Oharu ရဲ ့ခ်စ္သူအေပၚ အခ်စ္။ ဇာတ္ကားကို အဆံုးသတ္ခဲ့ေတာ့လည္း အခ်စ္နဲ ့ပဲ အဆံုးသတ္ခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ အခ်စ္ေတြကေတာ့ မတူေတာ့ဘူး။ အခုအခ်စ္ကေတာ့ သူမရဲ ့တစ္ဦးတည္းေသာ သားေလးကို ၿမင္ေတြ ့ခ်င္တဲ့ အခ်စ္စိတ္ကေလး။ ေမြးဖြားၿပီးကတည္းက မေတြ ့ရေတာ့တဲ့ သူမရဲ ့သားေလးကို အခုအသက္အရြယ္ၾကီးမွ ၿပန္ေတြ ့ရေတာ့ သူမ ေပ်ာ္ရႊင္ခဲ့တယ္။ သူမရဲ ့ဘဝၾကီးဟာ အလင္းေရာင္ရၿပီလို ့သူမ ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ သူမဘဝရဲ ့ကံတရားေတြ အၿဖစ္ဆိုးေတြေၾကာင့္ သူမ သားၿဖစ္သူကို ေတြ ့ၿမင္ခြင့္ မရခဲ့ဘူး။ အေဆာင္ေတာ္ေပၚမွာ လမ္းေလွ်ာက္သြားေနတဲ့ သားေတာ္ကို ေအာက္ကေန သူမ အသည္းအသန္လိုက္ေၿပးၾကည့္ရတဲ့ ဇာတ္ဝင္ခန္းဟာ ဇာတ္လမ္းရဲ ့အဝမ္းနည္းဆံုး ဇာတ္ဝင္ခန္းတစ္ခန္း ၿဖစ္လာခဲ့တယ္။ အေနာက္က လူေတြက သူမကို လုိက္ဖမ္းဆီးတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူမ ဂရုမစိုက္ေတာ့ဘူး။ စကားတစ္ခြန္းပဲ လွမ္းေၿပာခဲ့တယ္။ “ငါက သူ ့ကို ေမြးခဲ့တဲ့ မိခင္ပါ” တဲ့။

Director ၾကီး Kenji Mizoguchi ဟာ 1956 ခုႏွစ္မွာ သူ ့အသက္ 58 ႏွစ္မွာ Leukemia ေရာဂါနဲ ့ဆံုးပါးသြားခဲ့တယ္။ Japanese ရုပ္ရွင္ရဲ ့ေရႊေခတ္တစ္ေခတ္ကို ေထာင္နိုင္ခဲ့တဲ့ သူေတြထဲက တစ္ေယာက္ ၿဖစ္ခဲ့ေပမဲ့ ယေန ့ေခတ္မွာေတာ့ Yasujiro Ozu နဲ ့Akira Kurosawa တို ့ရဲ ့ေက်ာ္ၾကားမွုေအာက္မွာ အရိပ္ဖံုးေနခဲ့ရတယ္။ Kurosawa က Action ပိုင္းမွာသာလြန္ခဲ့ၿပီး Ozu ကေတာ့ Minimalism ပို္င္းကို ပိုတင္ၿပနိုင္ခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ Mizoguchi ကေတာ့ Formalism ဘက္ကို ပိုေရာက္ခဲ့တယ္လို ့ေဝဖန္သူေတြက သံုးသပ္ခဲ့တယ္။ ဇာတ္ကားကိုလည္း ဘာသာေရးပံုရိပ္တစ္ခုနဲ ့ အဆံုးသတ္ခဲ့တယ္။ Mizoguchi ဟာ ဗုဒၶဘာသာကို အလြန္အမင္းသက္ဝင္ယံုၾကည္ခဲ့တယ္။ ဗုဒၶရဲ ့ဆံုးမဝါဒၿဖစ္တဲ့ အရာရာအေပၚ ဒုကၡတရားကို မလြန္ဆန္နိုင္ဘူးဆိုေပမဲ့ လူသားေတြရဲ ့မတရားၿခင္းေတြအေပၚ အရွံုးမေပးခၿခင္းကိုေတာ့ Mizoguchi တစ္ေယာက္ ေသဆံုးတဲ့အထိ လက္ခံက်င့္သံုးခဲ့တယ္။ အေနာက္တုိင္းမွာ Feminism ဝါဒေတြ မၾကီးစိုးခင္ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာကတည္းက Japan နိုင္ငံရဲ ့Directors ေတြက သူတို ့ေခတ္ သူတို ့အခ်ိန္ကာလ အဖြဲ ့အစည္းေတြထဲမွာ က်င္လည္ရွင္သန္ေနရတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ ့ဘဝေတြကို နားလည္နိုင္ခဲ့ၾကၿပီး အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ ့လြတ္လပ္ခြင့္အတြက္ အနုပညာတိုက္ပြဲေတြ ဝင္ခဲ့ၾကတယ္။


Oharu ဘဝရဲ ့နိဂံုး

ကြ်န္ေတာ္နဲ ့သိတဲ့ အစ္မ တစ္ေယာက္ ေၿပာဖူးတယ္။ လူေတြက အဆံုးသတ္မွာ သူတုိ ့ဘဝမွာ ေကာင္းခဲ့တဲ့သူေတြကိုပဲ သတိရတတ္ၾကေတာ့တယ္တဲ့။ ကိုယ့္အေပၚ မေကာင္းတဲ့ သူေတြရယ္၊ ကိုယ့္ဘဝရဲ ့အတိတ္ဆိုးေတြရယ္၊ မွတ္ဥာဏ္ဆိုးေတြကို ကြ်န္ေတာ္တုိ ့ေတြ ဘာအတြက္ေၾကာင့္ သတိတရ စဥ္းစားေနၾကရေတာ့မွာလဲ။ ဘဝမွာ လူေတြနဲ ့ေတြ ့မယ္။ အခ်ိန္တန္ရင္ ခြဲခြာၾကတယ္။ ၿပန္ဆံုမဲ့ ကံပါရင္ ၿပန္ဆံုၾကရတယ္။ ၿပန္ဆံုမဲ့ကံမပါလာခဲ့ရင္ေတာ့ တစ္သက္သာ ခြဲခြာသြားၾကရေတာ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ လူတုိင္းကေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို ့ဘဝမွာ မွတ္ဥာဏ္အသီးသီး ခ်န္ရစ္ထားေပးခဲ့ၾကတယ္။ ေကာင္းတဲ့ သူေတြ၊ ဆိုးတဲ့သူေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးေပါ့။ Oharu လည္း ဘဝမွာ လူအမ်ိဳးစံုနဲ ့ေတြ ့ဆံုခဲ့တယ္။ ေကာင္းတဲ့လူေရာ၊ ဆိုးတဲ့ လူေတြေရာ။ ဒါေပမဲ့ သူမဘဝရဲ ့ေနာက္ဆံုးေနဝင္ခ်ိန္မွာ သူမ လူတစ္ေယာက္ကိုပဲ သတိရေတာ့တယ္။ ဘုရားေက်ာင္းမွာ ဝတ္ၿပုေနရင္း ရုပ္တုတစ္ခုကို ၾကည့္ေနရင္း သူမဘဝရဲ ့ငယ္စဥ္တုန္းက ခ်စ္ၾကိုက္ခဲ့တဲ့ Katsunosuke ဆိုတဲ့ အမ်ိဳးသားငယ္ေလးကို ၿပန္လည္ သတိရမိလာတယ္။ သူမတို ့ႏွစ္ေယာက္ရဲ ့ဘဝေလးဟာ ခဏတာ ၿဖစ္ခဲ့ရေပမဲ့ သူမဘဝမွာ Katsunosuke တစ္ေယာက္သာ အေကာင္းဆံုး လူတစ္ေယာက္ ၿဖစ္ခဲ့တယ္။ Katsunosuke က Oharu ကို အခ်စ္စစ္နဲ ့ခ်စ္ခဲ့တယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း သူ ေခါင္းၿဖတ္အသတ္မခံရင္မွာ Oharu အတြက္ ေနာက္ဆံုစာေလးတစ္ေစာင္ ေရးသားခဲ့တယ္။

သူ Oharu အတြက္ ေနာက္ဆံုး မွာခဲ့တဲ့ စကားေလးတစ္ခြန္းကေတာ့


Lady Oharu, a human being - no, woman - can only be happy if she marries for love.  Rank and money don't mean happiness.


IMDb’s Rating: 8.2/10
Rotten Tomatoes’ Rating: 100%

~WH~